تبلیغات
هادی - جنگ روانی

هادی

شنبه 28 آذر 1388

جنگ روانی

نویسنده: کیوان شیریان   

سلام دوستان مطلب زیر( خلاصه مقاله ی دکتر محمد سلطانی فر     اسفند ۱۳۸۵ ) است درمورد جنگ روانی و روش ها و تكنیك های آن كه به دلیل طولانی بودن در چند قسمت ارائه می گردد. به نظر شما آیا دشمنان خارجی و داخلی انقلاب و نظام اسلامی ایران از همه این روشها استفاده كرده و هم اكنون نیز استفاده می كنند یا نه؟ دوستان قضاوت با شما،       

      جنگ روانی از واژه‌هایی است كه تاكنون تعاریف متنوع و گوناگونی بر اساس شرایط استفاده از آن ارائه شده است. ارتش امریكا در مارس 1955 در آیین‌نامه رزمی خود تعریفی جالب از جنگ روانی در عرصه بین‌المللی ارائه كرد؛ جنگ روانی در آیین‌نامه یاد شده این گونه تعریف شده است: «جنگ روانی استفاده دقیق و طراحی شده از تبلیغات و دیگر اعمالی است كه منظور اصلی آن تأثیرگذاری بر عقاید، احساسات، تمایلات و رفتار دشمن، گروه بی‌طرف و یا گروه دوست است به نحوی كه پشتیبانی برای برآوردن مقاصد و اهداف ملی باشد».

به اعتقاد ویلیام داواتی جنگ روانی عبارت است از: «مجموع اقداماتی كه از طرف یك كشور به منظور اثرگذاری و نفوذ بر عقاید و رفتار دولتها و ملتهای دیگر در جهت مطلوب و با ابزارهایی غیر از ابزار نظامی، سیاسی و اقتصادی انجام می‌شود». طرفداران این نگرش اغلب بر این باورند كه تبلیغات جزء اصلی و اساسی جنگ روانی است نه همه آن.

جنگ روانی همچنین عبارت از مجموعه اقدامات تبلیغی ـ روانی یك كشور یا گروه به منظور اثرگذاری و نفوذ بر عقاید و رفتار دولتها و مردم در جهت مطلوب.

- اهداف جنگ روانی

در تدوین یک جریان خبری با استفاده از اصول جنگ روانی آنچه لازم است در ابتدا مورد توجه قرار گیرد اهداف جنگ روانی است. که  عبارتند از :

    از بین بردن امید نزد مخاطبان، کشور و یا جناح مقابل

    بی اعتمادی نسبت به رهبران کشور یا جناح مقابل

    شكاف در بین جامعه مخاطب

این نوع جنگ، در واقع جنگ علیه عقل دشمن اعلام می‌شود و نه به منظور دربندكشیدن بدن او .

- مهترین ابزارهای جنگ روانی

تلویزیونها:

    تلویزیونهای عادی

    تلویزیونهای خبری

    تلویزیونهای ویژه – منطقه ای

رادیوها:

    رادیوهای عادی

    رادیوهای ویژه

خبرگزاریها:

    استفاده مستقیم

    استفاده غیر مستقیم

مطبوعات:

    مطبوعات ملی

    مطبوعات فراملی

سایتهای خبری:

    سایتهای ویژه

    پست الكترونیك

مهمترین مخاطبان جنگ روانی نیز عبارتند از:

    مردم

    احزاب

    سیاستمداران

    گروهها، سازمانها و نهادهای دولتی و غیردولتی

    دولتها

    سازمانهای بین المللی

- راهبردهای اساسی جنگ روانی

طراحان جنگ روانی ، نبرد خود را بر تبلیغات استوار كرده‌اند . هدف آنها تاثیرگذاری بر عقاید افراد و یا جامعه موردنظر می‌باشد . امروزه در ادبیات جنگ روانی واژه تبلیغات معادل واژه پروپاگاندا قرار گرفته است. جنگ روانی از همه تاکتیکهایی كه یك عامل تبلیغاتی و یا یك پروپاگاندا اجنت انجام می‌دهد، بهره می برد . این عوامل سعی می‌كنند افكار عمومی طرف مقابل را به تسخیر كشانده و از شیوه‌های زیر حداكثر استفاده را بنمایند . مدیران و طراحان خبری پیش از هر چیز ، باید مخاطب خود را به خوبی مورد شناسایی قرار داده و از طریق روشهای روانشناسی اجتماعی ، میزان تاثیری را كه هر یك از تاکتیکهای جنگ روانی می توانند ایفا كنند را پیدا نمایند . تاکتیکهای جنگ روانی بسیارند و متناسب با شرایط روز، در حال گسترش و رشد روز افزون هستند.

- برخی از مهمترین تاکتیکهای جنگ روانی

سانسور Censorship

سانسور عبارت است از حذف عمدی موادی از جریان عبور آگاهیها ، به منظور شكل دادن عقاید و اعمال دیگران است . این حذف عمدی می‌تواند به دو شكل صورت پذیرد . سانسور در ساده‌ترین معنی‌اش ، رسیدگی و آزمایش پیامهای كثیرالانتشار توسط اولیای امور به جهت بازداشت موادی است كه از نظر آنان نامطلوب است . این شكل سانسور ، همان ایجاد مانع قبلی یا عملی جهت جلوگیری از انتشار مواد نامطلوب است كه مثلا می‌تواند شامل حذف واژه‌ها ،عبارات یا جملاتی خاص ، توسط سانسورگر باشد .

اما سانسور در شكل گسترده‌ترش ، می‌تواند دربرگیرنده هر نوع تلاشی جهت تضعیف یا جلوگیری از انتشار مواد نامطلوب از نظر برخی از اولیای امور باشد . بدین‌ترتیب ، ممكن است دولتی جلوی انتشار اطلاعات یا اخباری را كه می‌تواند بازتابی مخالف یا ناموافق بر مقامات آن دولت داشته باشد ، بگیرد یا ممكن است دولت مذكور اقدام به صدور مجوزهایی كند كه از این راه انتشار مواد نامطلوب را دچار مشكل یا فترت سازد . از طرف دیگر ، ممكن است اولیای امور اقدامی تنبیهی نیز بر علیه خاطیان درپیش گیرند . بدین‌منظور كه مطمئن شوند خاطیان ، دیگر دست به خلاف نخواهند زد و نیز دیگران را از انتشار مواد دارای ایراد ، برحذر دارند .

اخبار كنترل شده : شكل خفیفی از سانسور نیز كه اخبار كنترل شده نام گرفته ، وجود دارد . در اخبار كنترل‌شده ، توزیع اطلاعات به طریقی است كه حافظ حداكثر منافع توزیع‌كننده باشد . دولتها ، اصناف و دیگر دیوان‌سالاریها ، غالب اوقات در كنترل اخبار مقصر قلمداد می‌شوند

تحریف Disortion

 یكی از رایجترین شیوه‌های پوشش‌ خبری و مطبوعاتی ، تغییر متن پیام به شیوه‌های مختلف از طریق دستكاری خبر است . در مسئله تحریف سه پدیده به چشم می‌خورد كه عبارتند از : تعدیل ، شاخ و برگ دادن و جذب . یك خبر در حین انتقال از شخصی به شخص دیگر به تدریج كوچكتر از گذشته ، قابل فهم‌تر و از نظر بازگو كردن ، ساده‌تر می‌شود . در حین فرایند انتقال متوالی بسیاری از جزییات اصلی خبر كم‌كم تعدیل می‌شوند ، تجربه‌هایی كه در مورد تحریف انجام شده است ، نشان می‌دهد كه بسیاری از جزییات موجود در ابتدای زنجیره انتقال به‌شدت حذف می‌شوند . هر بار كه خبر تحریف‌شده نقل می‌شود ، میزان جزییات ، هرچند با كندی ، كاهش می‌یابد .

ساختن یك یا چند دشمن فرضی To  Make  A  Supposed Enemy

این یكی از شیوه‌های قدیمی سیاسیون كهنه‌كار است كه قدرت را دراختیار دارند و برای بقا و ماندگاری در حكومت از آن استفاده می‌كنند . این شیوه به مطبوعات نیز رخنه كرده است . در این شیوه سعی می‌شود تا سایر رسانه‌ها و مطبوعات یا سایر سیاستمداران و یا سایر احزاب را در چشم مخاطبان خود ، به شكل یك دشمن نشان دهند . همیشه داشتن یك دشمن فرضی می‌تواند اقدامات طرف مقابل را محق و معتبر جلوه دهد و زمینه را برای هر نوع اقدامی فراهم آورد . استفاده از این شیوه خود می‌تواند برای متحد كردن افراد داخل یك كشور نیز مفید واقع شود . در هنگام بحرانهای اقتصادی و سیاسی و یا همچنین خطرات سیاسی كه از درون یك كشور را تهدید می‌كند ، وجود یك دشمن فرضی خارجی می‌تواند سرپوشی بر بحرانها و اتحاد داخل كشور علیه آن بحرانها باشد .

پاره ‌حقیقت‌گویی To release a part of  truth

گاهی حادثه ، خبر یا سخنی مطرح میشود كه از نظر منبع ، محتوای پیام ، مجموعه‌ای به هم پیوسته و مرتب است كه اگر بخشی از آن نقل و بخشی نقل نشود ، جهت و نتیجه پیام منحرف خواهد شد . این از رویه‌های رایج مطبوعات است كه معمولا متناسب با جایگاه و جناح سیاسی كه به آن متمایل هستند،بخشی از خبر نقل و بخشی را نقل نمی‌كنند . این شیوه به‌خصوص در انتشار نظرات رهبران سیاسی متداول است . استفاده از تیترهای اصلی روزنامه‌ها ، مطابق با میل و سلیقه آن روزنامه از نمونه‌های بارز پاره‌حقیقت‌گویی است

محك‌زدن To  Test  for  Confirm

برای ارزیابی اوضاع جامعه و طرز تفكر مردم جامعه درباره موضوعی خاص كه نسبت به آن حساسیت وجود دارد و یا دریافت بازخورد نظر حاكمان و یا گروهی خاص یا صنفی از اصناف جامعه ، خبری منتشر می‌شود كه عكس‌العمل به آن، زمینه طرح سوژه‌های بعدی قرار می‌گیرد عوامل تبلیغاتی سعی می كنند برای دریافت بازخورد نظر گروهی خاص و یا حتی افراد جامعه ، با انتشار یك موضوع عكس‌العمل آنها را مورد ارزیابی قرار دهند و سیاست‌های آینده خود را نسبت به آن طراحی كنند

تاكتیك محك‌زدن به نوعی تاكتیك بازگشتی هم هست و به افراد خاص برمی‌گردد و جامعه محدودتری را درنظر می‌گیرد. اما بازخوردبیشتر به جامعه و عوام برمی‌گردد.

مثلا برای ارزیابی نظر مردم ایران راجع به رابطه با امریكا ، خبری منتشر می‌شود تا پس از محك‌زدن آن، موضوعات جدی‌تری را دراین باره منتشر سازند . به عنوان مثال میزان حساسیت‌های مذهبی جامعه و یا پایبندی ‌آنها به اصول مورد اتفاق جامعه ، یا شخصیت‌های مورد احترام ووثوق مردم ، یا كشف دید‌گاه‌ها و برنامه‌های جریان حاكم و یا جبهه مخالف نسبت به موضوعی خاص را محك می‌زنند .

این شیوه یكی از شیوه‌های جنگ روانی است . اما امروزه در بازیهای تبلیغاتی و انتخاباتی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد . در سیستم‌های نظرسنجی نیز استفاده از افكارعمومی ، نوعی محك‌زدن است .

طرح موضوع استفاده نظامی ایران از تكنولوژی غنی‌سازی اورانیوم توسط آمریكاییها ، بازخورد واكنش دائمی ایرانیها را در تاكید بر استفاده غیر نظامی از این تكنولوژیها را به‌دنبال دارد . آمریكا با این كار از یك سو قصد محك‌زدن ایران در این باره را داشته و از سوی دیگر از طرح آن برای اعزام بازرسین مربوطه برای كنترل این پروسه بهره می‌گیرد .

ادعا به جای واقعیت Pretention  instead of  truth

رسانه‌های خبری برای دستیابی به اهداف موردنظر خود گاهی ادعاهایی علیه افراد ، گروههای مختلف و رسانه‌های رقیب مطرح می‌كنند و آنان را مجبور به پاسخگویی می نمایند . درواقع در این روش اخبار مخابره‌شده و یا به‌چاپ رسیده نوعی ادعا به جای واقعیت را در ذهن مخاطب تداعی می‌كند و با استفاده از كلماتی نظیر  « ادعا » منبع خبر سعی می‌كند اولا خبر را ازدست ندهد ، درثانی صحت و سقم خبر را به گردن منبع مدعی آن انداخته ، ثالثا چنانچه خبر مورد تایید قرار گرفت ، اعتبار پخش آن را نصیب خود كند و در نهایت پیامی را كه مدنظرش می‌باشد به همراه خبر القا نماید .

در شایعه منبع خبر را نمی‌گوییم اما در این نوع خبر عمدا منبع خبر را ذكر می كنیم ، ولی منبعی كه بی‌اعتبار است و بارها مورد تكذیب قرار گرفته ‌است . 

این شیوه از جمله شیوه‌های جنگ روانی است كه درآن نوعی ادعا در اخبار منتشر می‌شود . و سپس این ادعا تایید یا تكذیب می‌شود . این شیوه در حقیقت مانند یك برگ دوطرف برنده است . استفاده‌كنندگان از آن ، چه ادعا را رد و چه آن را تایید نمایند ، در هر دو صورت منبع جواب خود را گرفته است

رامسفلد وزیر دفاع آمریكا در ادعایی دیگر در تاریخ 7/1/82 نیز اعلام نمود كه نیروهای سوری با دادن « دوربین‌های كار در شب » به عراقیها آنان را در كشتن نیروهای آمریكایی یاری داده‌اند و این مطلب توسط منابع سوری تكذیب شد .

اغراق

 عوامل تبلیغاتی با بهره‌گیری از این شیوه دست به پخش مطالب مبالغه‌آمیز می‌زنند . آنها سعی می‌كنند مطالب كوچك را بسیار بزرگتر از آنچه وجود دارد جلوه دهند و همچنین قادرند از مطالب بزرگ به شكلی ضعیف و در زمان ، مكان و جایگاهی كه به چشم نمی‌آید ، بهره‌برداری كند .

تفرقه

شاید بتوان تفرقه را یكی از مؤلفه‌های عوامل قبلی دانست كه با استفاده از آنها عامل تبلیغاتی سعی می‌كند بین جامعه مخاطبان خود با مرزبندی و جناح‌بندی‌هایی كه در اكثریت موارد كاذب هم می‌باشد ، مطالبی را پخش كند تا پتانسیل‌ها و توان آنها را كاهش دهد . 

ترور شخصیت 

در شیوه‌های جدید ، ترور فیزیكی جای خود را به ترور شخصیت داده است . در زمان‌هایی كه نتوان فردی را ترور فیزیكی كرد و یا نباید افراد مورد ترور فیزیكی قرار گیرند ، سعی می‌كنند از طریق عوامل تبلیغاتی جنگ روانی و با استفاده از وسایل ارتباط ‌جمعی ، شخصیت‌های مطرح و مؤثر در جناح مقابل را به زیر ذره‌بین كشیده و با بزرگ‌نمایی نقاط ضعف آنان را ترور شخصیت نماید . اصطلاحی كه امروز برای تروركردن از طریق وسایل ارتباط جمعی یسیار مورد استفاده قرار می گیرد ، Terrorovision   است كه هدف آن ترور شخصیت های سیاسی و مهم از طریق به تصویر كشیدن نقاط ضعف و حركات نادرست آنهاست . این عوامل باعث می شود رهبران ذی‌نفوذ نزد مخاطبان دچار بی منزلتی وتخریب چهره شوند .

شایعه    Rumour

زمانی كه جریان این خبر از بین افرادی شروع می‌شود كه از حقیقت موضوع دورند ، شایعه آغاز می‌گردد و تكرار آن بدون ارائه برهان و دلیل ادامه می‌یابد تا تقریبا بسیاری از مردم آن را باور می‌كنند و درنهایت شیوه معینی برای ترویج آن پیش گرفته می‌شود ، مانند « آنها می‌گویند ... » یا « از یك منبع مسئول شنیده‌ام كه ... » یا « اخبار دقیقی دارم مبنی بر اینكه ... » و مانند آنها .

در اینجا یك شرط اساسی برای كامل شدن شایعه وجود دارد . این شرط عبارت است از اهمیت پیشامد یا شخصی كه در شایعه مطرح شده و همچنین ضرورت وجود ابهامی كه شایعه را فرا گرفته باشد . به‌علاوه انگیزه‌های روانی كه سبب پیدایش شایعه و رواج آن گردد

شایعات زمانی رواج می‌یابند كه حوادث مربوط به آن در زندگی افراد از اهمیتی برخوردار باشند یا در مورد آنها خبرهای صریح پخش نشود و یا اینكه خبرهای مربوط به آنها مبهم باشند . این ابهام زمانی به وجود می‌آید كه خبر به صورت تحریف شده دریافت شود ، یا به فرد خبرهای متضادی برسد یا فرو از فهم این گونه خبرها عاجز باشد به هرحال شایعه همیشه دروغ نیست و همیشه داستان بدخواهانه‌ای را شامل نمی‌شود . ممكن است شایعه سبب درز كردن اطلاعات گردد ، به ویژه در زمان جنگ ، یعنی زمانی كه كنترل اطلاعات نظامی از جهت امنیت ملی كشور ، ضروری است .

می‌توانیم بگوییم شایعه برای به انجام رساندن دو وظیفه توام انتشار می‌یابد : اولین وظیفه بیان وتفسیر تنش احساسی است كه افراد حس می‌كنند و وظیفه دوم تسكین این تنش است .

در شرایط عادی اخبار از طریق منابع قابل اطمینان و رادیو و تلویزیون پخش می‌شود و شایعه كمتر به‌حال ظهور و بروز می‌یابد ، اما وقتی فشار روحی و سردرگمی به‌وجود می‌آید شایعه نیز گسترش می‌یابد . در چنین شرایطی اگر چه شایعات از پشتوانه و شواهد محكمی برخوردار نیستند اما به‌دلیل خودداری منابع رسمی از انتشار اطلاعات واخبار كافی و شواهد كه گاهی به‌خاطر دسترسی نداشتن به آن و گاه به لحاظ اعمال سانسور است به‌سرعت و از طریق تكرار در میان مردم در سطح وسیعی گسترش می‌یابد و این تكرار از آن جهت است كه نیازهای هیجانی مردم را برآورده می‌كند

نظرات() 
Alethea
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 03:06 ق.ظ
Appreciation to my father who told me about this webpage, this blog is genuinely amazing.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

نویسندگان

لینکستان

نظرسنجی

    نظرتان راجعب وبلاک ارسال کنید





آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :