تبلیغات
هادی - جنگ روانی 2

هادی

دوشنبه 30 آذر 1388

جنگ روانی 2

نویسنده: کیوان شیریان   

 

تاكتیك شایعه Rumour

شایعه در جایی ایجاد می‌شود كه خبر نباشد و یا خبر از منابع موثق منتشر نگردد . از جمله اولین عناصری كه در بحث شایعه مطرح می‌باشند ، موضوع ، مكان و زمان شایعه است . یك شایعه‌ساز ماهر به‌خوبی می‌داند كه شایعه وی باید موضوعی باشد كه حساسیت بالای جامعه را در زمان و مكان مناسب به خود اختصاص دهد . رابطه بین موضوع ، زمان و مكان می‌باید در پخش یك شایعه به‌خوبی درك و احساس گردد .

در خصوص بحث زمان اعتقاد براینست كه یا به‌موقع بودن پخش شایعه بیشترین تاثیر را دارد و همچنین بالاترین تاثیر شایعه در لحظه اوج احساسات مردم است . چنانچه شایعه قبل یا بعد از زمان تاثیر‌گذار مطرح شود ، به همان اندازه نفوذ خود را از دست می‌دهد . مكان پخش یك شایعه نیز می‌باید كاملا دارای مجاورتهای معنوی و جغرافیایی باشد .

شایعه ضریب خود را مدیون دو نكته می‌باشد . اول ابهام در موضوع و دوم اهمیت موضوع . هر چه ضریب اهمیت یك شایعه بالا باشد ،  ضریب نفوذ آن نیز به همان میزان بالا می‌رود . در ضمن به همان میزان كه ابهام در قضیه افزایش می‌یابد ، ضریب نفوذ شایعه نیز بالا می‌رود . چنانچه یكی از این پارامترها ی ابهام یا اهمیت صفر شود ، ضریب نفوذ شایعه نیز صفر خواهد شد .

عوامل دیگری نیز در پخش ، پذیرش و نفوذ شایعه مؤثرند اما از درجه دوم اهمیت برخوردار می‌باشند . یكی از این عوامل عناصر پخش شایعه هستند . به‌طور نمونه پخش شایعه از زبان یك وزیر ، یك استاد دانشگاه و یا هر منبع معتبر دیگر ضریب نفوذ آن را بیشتر از پخش شایعه از زبان راننده تاكسی می‌كند.

هرشایعه دربرگیرنده بخش قابل ملاحظه‌ای از واقعیت می‌تواند باشد ، اما ضریب نفوذ آن نیز تحت تاثیر سه عامل دیگر می‌تواند افزایش بالایی پیدا كند ،كه این عوامل عبارتند از :

    تسطیح

    همانند‌سازی

    برجسته‌سازی

تسطیح

در تسطیح شایعه‌ساز سعی می‌كند عوامل حاشیه‌ای و جنبی یك موضوع را از بین ببرد و موضوع شاخص را نمایانتر كند . حذف مطالب حاشیه‌ای شایعه و حذف مطالب كم‌اهمیت‌تر عامل تسطیح را شكل می‌دهد. دراین جا موضوع شایعه نماد وسیع‌تر و بزرگ‌تری پیدا می‌كند و یا به تعبیر دیگر تنها موضوع شاخص جامعه می‌شود .

همانندسازی

در همانندسازی نوعی فرافكنی صورت می‌گیرد . موضوعی در ذهن مخاطب عینیت پیدا كرده و مخاطب نسبت به آن آگاهی دارد . در این نوع شایعه ، استفاده از تاكتیك بک گراند می‌تواند عنصر شایعه را تقویت كند . به عنوان مثال در حوادث بعد از 11 سپتامبر ، استفاده از شایعه پخش سلاح‌های میكروبی و شیمیایی را همانندسازی می كنیم با سلاحهای به‌كار برده شده در جنگ خلیج فارس . برای اینكه ثابت نماییم تولید این نوع سلاح‌ها توسط آمریكایی‌ها صورت گرفته و امروز در خود آمریكا موجب سیاه‌زخم می‌شود .

برجسته‌سازی ، بزرگ‌نمایی

نمودار شدن عنصر اصلی شایعه همان برجسته‌سازی و واضح‌كردن موضوع اصلی است . برجسته‌سازی زمانی اتفاق می‌افتد كه شما بتوانید با تسطیح عناصر حاشیه‌ای خبر را حذف و با مبالغه‌ای كه در خبر انجام می‌دهید ، آن را درحد معقول بزرگ جلوه ‌دهید .

شایعات در زمان جنگ‌های نظامی سه دسته هستند و دارای سه كاربرد می‌باشند :

- شایعات تفرقه‌افكن

در این نوع شایعه سعی می‌شود در موانع دشمن ایجاد شكاف نمایند و با بیان تشنجات بین افراد دشمن آنها را ضعیف نمایند . این نوع شایعه در بازی‌های سیاسی كاربرد وسیعی دارد .

- شایعات هراس‌آور

در این نوع شایعه با اعلام كشته‌های وسیع و پخش آن در بین نیروهای دشمن می‌توان ناامیدی را در بین آنها افزایش داده و آنها را ضعیف نمود .

- شایعات امیدبخش

این نوع شایعات باعث ایجاد روحیه و انسجام در بین نیروهای خودی شده و كاربردی وسیع دارد

نیل پستمن در كتاب خود تحت نام «  زندگی در عیش ، مردن در خوشی »  شایعات را به سه دسته تقسیم می‌كند :

تاكتیك ماساژ پیام Spinning The Message

انواع بیشماری از فریب و خود فریبی در انبوه داده‌ها و اطلاعات و دانشی كه هر روز از كارخانه كار فكری دولت به بیرون جریان می‌یابد ، دیده شده است كه به ماساژ پیام معروف است . تاكتیك حذف ، تاكتیك كلی‌بافی ، تاكتیك زمان‌بندی ، تاكتیك قطره‌چكانی ، تاكتیك موجی ، تاكتیك تبخیر و تاكتیك تبخیر از جمله تاكتیكهای ماساژ پیام به شمار می‌آیند كه در كتاب‌های نوشته شده توسط الوین تافلر به طور كامل در مورد آنها توضیح داده شده است .

تاكتیك كلی‌بافی Generality  Tactic

تاكتیك كلی‌بافی تاكتیكی است كه در آن جزئیاتی كه ممكن است مخالفت اداری یا سیاسی را برانگیزد را با لعابی از مطالب غیرواقعی می‌پوشانند . در پخش این تاكتیك سعی می‌شود بدون توجه به مسایل اصلی و عمیق در خبر و بدون ریشه‌یابی به موضوعی كه منعكس می شود به حواشی آن پرداخته شده ، به خبر لعاب بزنند و شاخ و برگ آن را اضافه كنند و خواننده را در سطح نگه ‌دارد . و توجه وی را كمتر معطوف به عمق مطالب نمایند . این تاكتیك بیشتر در پخش بیانیه‌های وزارت امور خارجه و یا دستگاه دیپلماسی خارجی كشورها مورد استفاده قرار می‌گیرد ، كه در آنها از شیوه بی‌حس‌سازی مغزی استفاده شده است .

در جنگ « نبرد برای كنترل » امریكاییها تا هفته‌های اول به جز مطالب كلی جنگ ، هیچ جزئیاتی را درخصوص اهداف خود و نحوه اداره شهرهای آزادشده و مسیر حركت ارائه نكردند .

تاكتیك زمان‌بندی Timing  Tactic

مرسوم‌ترین مصداقی را كه می‌توان برای تاكتیك زمان‌بندی مثال زد ، تاخیر در پخش خبر می‌باشد ، به نحوی كه دیگر پیامگیر نتواند كاری بكند .  این شیوه در بسیاری از موارد التهاب و اشتیاق مخاطبین را برای شنیدن خبر از منابع موثق مهیا نموده و در بخشی دیگر با زمینه پخش شایعات را نیز فراهم می‌كند. تافلر میگوید پیچیدگی افكار عمومی به گونه‌ای است كه استفاده از یك تاكتیك به شكل مجزا و مجرد نمی‌تواند كاربرد لازم را داشته باشد . بنابراین در بخشی از موارد مجبور به استفاده از تاكتیكهای تركیبی هستیم . در تاكتیك زمانبندی می‌توان اطلاعات را با توجه به زمان پخش آن و مهیا نمودن بستر لازم برای پخش خبر مورد استفاده قرار داد .

پخش اهداف مرحله به مرحله جنگ « نبرد برای كنترل » از سوی مقامات پنتاگون و وزارت دفاع امریكا از همین نوع تاكتیك است .

تاكتیك حذف Omission  Tactic

براساس این تاكتیك قسمتهای مهمی از خبر به دلایلی كه از پیش طراحی شده و به شكلی كه هدفمند صورت گرفته است ، حذف می‌گردد تا زمینه را برای پخش تاكتیك شایعه مهیا نماید. در این تاكتیك پخش‌كننده خبر(رسانه  می‌داند كه با پخش قسمت ناقصی از خبر سؤالاتی در ذهن مخاطبان ایجاد می‌شودكه این سؤالات چنانچه پاسخ گفته نشود، زمینه پخش شایعات را فراهم می‌كند . دروسایل ارتباط جمعی معروف است كه شایعه جایی پخش می‌شود كه خبر نباشد . عدم پخش هیچ مطلبی در خصوص سازمان مجاهدین خلق ( منافقین ) پس از شروع عملیات « نبرد برای كنترل )   زمینه پخش شایعات متعدد را در ایران درخصوص نحوه برخورد امریكا با با این گروه را ایجاد كرد .

چون سیاست به شدت ستیزآمیز است ، پیامهای سیاسی بیش از پیامهای دیگر آگاهانه انتخاب می‌شوند . این پیامها به‌طور معمول حوزه‌های رو به گسترش دارند كه در اثر استفاده از تاكتیك حذف و خارج ساختن واقعیتهای مربوط یا تعادل‌بخش به‌وجود آمده‌اند .

تاكتیك قطره‌چكانی Dribble  Tactic

    داده‌ها ، اطلاعات و دانش به جای آنكه در سندی واحد نوشته شود در این تاكتیك دسته بندی شده و در زمانهای گوناگون و به مقدار بسیار كم ارائه می‌گردد تا هم مخاطب نسبت به منبع خبر اعتماد پیدا كند و هم نسبت به آن اعتیاد پیدا كند و منتظر پخش اخبار از مجرای موردنظر گردد . در این شیوه الگوی رخدادها تجزیه می‌شود و از دید گیرنده مخفی می‌ماند .

تاكتیك دروغ بزرگ یا  استفاده از دروغ محض

BigLie  Tactic

این تاكتیك قدیمی و سنتی می‌باشد ، اما هنوز هم مورد استفاده فراوانی در

 رسانه‌ها دارد و عمدتا برا ی مرعوب كردن حریف و یا حتی برای مرعوب كردن افكار عمومی مورد استفاده قرار می‌گیرد . بدین‌معنی كه پیامی را كه به هیچ وجه واقعیت ندارد را بیان می‌كنند . معروفترین مورد استفاده‌ای كه از این تاكتیك شده ، در زمان هیتلر و توسط گوبلز بوده است . گوبلز می‌گوید : دروغ هر قدر بزرگتر باشد ، باور آن برای توده‌های مردم راحت‌تر است .

 وی می‌گوید این تاكتیك هم برای مرعوب كردن دشمن و هم تهییج افكار عمومی ، تشویش نیروها و مرعوب ساختن دشمن در مورد نیروی دفاعی و دروغ‌هایی كه در خصوص توان نظامی و تكنیكی به كار گرفته می‌شود كه در زمینه استفاده از آن دچار بیماری خودباوری و خودبینی نیز می‌گردد . گوبلز می‌گوید دروغ را به حدی بزرگ بگویید كه هیچ‌كس جرات و فكر تكذیب آن را نكند . او می‌گفت : بعضی مواقع دروغ‌هایی می‌گفتم كه خودم از آنها می‌ترسیدم .

تسخیر یك‌هفته‌ای بغداد توسط نیروهای ائتلاف و استفاده از جنگ الكترونیك در بغداد از جمله همین تاكتیك دروغ محض بود .

فوریت‌بخشیدن ساختگی به خبر To  Create  High  Priority   For  A  News

تاكید بر انتقال سریع و لحظه به لحظه پیام و افزایش كمیت آن یكی دیگر از شیوه‌های مطبوعاتی است . هدف از این شیوه ایجاد نوعی طوفان مغزی برای مخاطب نسبت به سوژه موردنظر و ایجاد نوعی ایزوله‌كردن خبری مخاطب نسبت به دیگر منابع خبری از طریق ایجاد این اطمینان در مخاطب است و این مطلب را می‌خواهد القا كندكه این مطبوعه در سریعترین حالت ممكن ، قادر است اطلاعات را به مخاطب برساند . این تاكتیك برای كمتر تعمق كردن مخاطب بر اخبار نیز به كار گرفته می‌شود . از طرفی نیز ، رسانه‌های خبری با شتاب‌بخشیدن به گزارش حوادث و رویدادها سعی می‌كنند از فرصت ایجادشده برای دستیابی به بسیاری از اهداف خود ( كه تاكنون مهیا نبوده ) استفاده كنند . این روش كاربرد تبلیغاتی نیز دارد . هم‌چنین در زمان جنگ و بحران‌های سیاسی كاربرد بسیار دارد

نظرات() 
Edward
دوشنبه 9 مرداد 1396 10:34 ب.ظ
Generally I do not learn article on blogs, however I would like to
say that this write-up very forced me to check out and do it!
Your writing taste has been surprised me. Thanks,
very great article.
Judson
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 05:08 ب.ظ
Very good blog post. I absolutely appreciate this website.
Continue the good work!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

نویسندگان

لینکستان

نظرسنجی

    نظرتان راجعب وبلاک ارسال کنید





آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :